ชาบูคืออะไร คำตอบสั้น ๆ คือ ชาบูหรือ “ชาบูชาบู” (Shabu Shabu) เป็นอาหารหม้อไฟของญี่ปุ่น ที่นำเนื้อสไลด์บาง ๆ ไปแกว่งในน้ำซุปเดือดเพียงไม่กี่วินาทีจนสุก แล้วจิ้มน้ำจิ้มก่อนกิน น้ำซุปแบบญี่ปุ่นดั้งเดิมเป็นน้ำซุปใสจากสาหร่ายคอมบุ เสิร์ฟคู่กับน้ำจิ้มงาและพอนสึ ต่างจากสุกี้ยากี้ที่ใช้หม้อตื้น น้ำปรุงสีเข้มรสหวานเค็ม และจิ้มไข่ดิบ บทความนี้สรุปที่มาของชื่อ ประวัติ ความต่างจากสุกี้ยากี้ และชาบูแบบไทยที่ปรับจนต่างจากต้นแบบ
ชาบูคืออะไร ชื่อ “ชาบูชาบู” มาจากไหน?
ชาบูชาบูคืออาหารประเภทหม้อไฟ (นาเบะโมโนะ) ที่ทุกคนบนโต๊ะลวกวัตถุดิบเองในหม้อกลาง ชื่อนี้มาจากเสียงที่เกิดขึ้นเวลาคีบเนื้อแล่บางลงไปแกว่งไปมาในน้ำซุป คนญี่ปุ่นเลียนเสียงนั้นเป็นคำว่า “ชาบู ชาบู” ซึ่งใกล้กับเสียงน้ำกระทบเบา ๆ
ในประเทศไทย คนส่วนใหญ่เรียกสั้น ๆ ว่า “ชาบู” และใช้เรียกอาหารหม้อไฟแบบลวกเองแทบทุกแบบ ไม่ว่าจะเป็นน้ำซุปใส น้ำซุปดำ หรือหม่าล่า
ส่วนประกอบหลักของชาบูชาบูแบบญี่ปุ่น
- เนื้อสัตว์สไลด์บาง: เนื้อวัวเป็นหลัก รองลงมาคือหมู ไก่ และปลาแล่บาง
- ผักและของต้ม: ผักกาดขาว ต้นหอมญี่ปุ่น ตั้งโอ๋ เห็ดหอม เห็ดเข็มทอง เห็ดชิเมจิ และเต้าหู้
- น้ำซุป: น้ำซุปใสรสอ่อนจากสาหร่ายคอมบุ บางสูตรเพิ่มปลาโอแห้ง
- น้ำจิ้ม: น้ำจิ้มงา (โกมะดาเระ) และพอนสึ
- ปิดท้าย: หลายบ้านใส่เส้นอุด้งหรือข้าวลงในน้ำซุปที่เหลือ ซึ่งได้รสจากเนื้อและผักที่ลวกมาทั้งมื้อ
ประวัติชาบูชาบูเริ่มต้นที่ไหน เมื่อไร?
ชาบูชาบูเกิดขึ้นที่เมืองโอซาก้า ประเทศญี่ปุ่น ในช่วงศตวรรษที่ 20 โดยดัดแปลงมาจากหม้อไฟลวกเนื้อแกะของจีนแถบปักกิ่ง ฝั่งญี่ปุ่นเปลี่ยนมาใช้เนื้อวัวแล่บางเป็นหลัก แล้วจึงขยายไปใช้หมู ไก่ และปลา
ชื่อ “ชาบูชาบู” เริ่มใช้เป็นชื่อเมนูหม้อไฟในร้านอาหารญี่ปุ่น จากนั้นเมนูนี้เป็นที่รู้จักมากขึ้นในเมืองใหญ่ของญี่ปุ่น ก่อนจะแพร่ไปยังประเทศอื่นในเอเชีย และชุมชนชาวญี่ปุ่นในต่างประเทศ จนเข้ามาเป็นร้านอาหารในไทย
ชาบูกับสุกี้ยากี้ต่างกันอย่างไร?
ชาบูชาบูกับสุกี้ยากี้เป็นหม้อไฟญี่ปุ่นเหมือนกัน แต่ต่างกันที่หม้อ น้ำซุป และวิธีกิน ชาบูใช้หม้อลึก น้ำซุปใสปริมาณมาก ลวกทีละชิ้นแล้วจิ้มน้ำจิ้ม ส่วนสุกี้ยากี้ใช้หม้อเหล็กตื้น น้ำปรุงสีเข้มรสหวานเค็มแบบขลุกขลิก แล้วจิ้มไข่ดิบที่ตีแล้วแทนน้ำจิ้ม
| Topic | ชาบูชาบู | สุกี้ยากี้ |
|---|---|---|
| หม้อ | หม้อลึก | หม้อเหล็กทรงตื้น |
| soup | น้ำซุปใสจากคอมบุ รสอ่อน ใส่ปริมาณมาก | น้ำปรุงจากโชยุ มิริน สาเก และน้ำตาล สีเข้ม ใส่แค่ขลุกขลิก |
| Main Flavor | กลมกล่อม เบา ได้รสจากเนื้อและผัก | หวานนำ เค็มตาม |
| How to Cook | ลวกผักก่อน แล้วแกว่งเนื้อทีละชิ้นพอสุก | ย่างเนื้อในหม้อก่อน แล้วเติมน้ำปรุงและเครื่องเคี่ยวรวมกัน |
| การจิ้ม | น้ำจิ้มงา และพอนสึ | ไข่ดิบที่ตีแล้ว |
| ซดน้ำซุปไหม | ซด และใช้ทำอุด้งหรือข้าวต้มปิดท้าย | ไม่นิยมซด เพราะน้ำปรุงเข้มข้น |
ทำไมสุกี้ยากี้ถึงใช้น้ำปรุงสีเข้ม?
สุกี้ยากี้ใช้น้ำปรุงที่ผสมโชยุ มิริน สาเก และน้ำตาล เคี่ยวกับเนื้อวัว เต้าหู้ เห็ดหอม ต้นหอม และเส้นบุก (ชิราทากิ) เนื้อจึงดูดรสหวานเค็มเข้าไปเต็มที่ น้ำปรุงแบบนี้เป็นที่มาของชาบูน้ำดำที่คนไทยคุ้นเคย อ่านต่อได้ที่ต้นกำเนิดน้ำซุปน้ำดำและน้ำปรุงวาริชิตะ
ข้อควรระวัง: การจิ้มไข่ดิบเป็นวิธีกินสุกี้ยากี้แบบญี่ปุ่น ควรใช้ไข่ที่เก็บรักษาอย่างเหมาะสม และระมัดระวังการบริโภคอาหารดิบ ถ้าไม่สะดวกกินไข่ดิบ ลวกไข่ในหม้อให้สุกก่อนก็ได้
น้ำซุปและน้ำจิ้มของชาบูแบบญี่ปุ่นเป็นอย่างไร?
น้ำซุปชาบูแบบญี่ปุ่นเป็นน้ำซุปใส แช่หรือต้มสาหร่ายคอมบุในน้ำ แล้วคีบคอมบุออกก่อนน้ำเดือด รสจึงอ่อนพอให้ได้รสของเนื้อและผัก ถ้าอยากทำเองที่บ้าน ดูขั้นตอนได้ที่สูตรน้ำซุปชาบูน้ำใสแบบคอมบุ หรือใช้Purefoods Shabu-Shabu Soup Seasoning Sauce, Original Flavor with Kombu Seaweed, 800 g โดยผสมน้ำตามอัตราบนฉลาก
น้ำจิ้มหลักมี 2 แบบ คือ
- น้ำจิ้มงา (โกมะดาเระ): ทำจากงาขาวคั่วบด รสหอมมัน หวานเล็กน้อย เข้ากับเนื้อหมูและผัก เช่น Japanese-Style Roasted Sesame Dipping Sauce, 850 g
- พอนสึ: โชยุผสมน้ำส้มสายชูหรือน้ำผลไม้ตระกูลส้ม รสเค็มอมเปรี้ยว เข้ากับเนื้อวัว ปลา และผัก
นอกจากสองแบบนี้ ญี่ปุ่นยังดัดแปลงน้ำจิ้มอีกหลายแบบ เช่น พอนสึผสมหัวไชเท้าขูด (โอโรชิ) โชยุผสมขิงขูด และน้ำจิ้มงาผสมมิโซะ ส่วนเครื่องโรยที่ใช้บ่อยคือต้นหอมซอยและหัวไชเท้าขูดผสมพริก (โมมิจิโอโรชิ) ดูความต่างของน้ำจิ้มแต่ละแบบได้ที่How many types of shabu dipping sauce are there
ข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร: น้ำจิ้มงามีงา และน้ำจิ้มหลายสูตรมีโชยุซึ่งทำจากถั่วเหลืองและข้าวสาลี ผู้แพ้อาหารควรตรวจส่วนประกอบบนฉลากก่อนรับประทาน
ชาบูในไทยต่างจากชาบูญี่ปุ่นอย่างไร?
ชาบูในไทยปรับทั้งน้ำซุป น้ำจิ้ม และของที่ลวก ให้เข้ากับรสที่คนไทยชอบ จึงไม่ได้ตรงกับแบบญี่ปุ่นไปทั้งหมด
- น้ำซุปหลายแบบ: นอกจากน้ำซุปใส ยังมีน้ำซุปดำแบบสุกี้ยากี้ ต้มยำ หม่าล่า กิมจิ และน้ำซุปกระดูกหมู ดูรายละเอียดแต่ละแบบได้ที่How Many Types of Shabu Soup Are There?
- น้ำจิ้มเพิ่มขึ้น: จากเดิมที่มีน้ำจิ้มงากับพอนสึ ร้านในไทยเพิ่มน้ำจิ้มซีฟู้ดและน้ำจิ้มแจ่ว
- ของลวกหลากหลายขึ้น: เพิ่มลูกชิ้น อาหารทะเล และวุ้นเส้น
- รูปแบบร้าน: มีทั้งร้านชาบูหม้อไฟแบบสั่งตามเมนู ร้านบุฟเฟต์ และชาบูเสียบไม้ที่คิดราคาตามจำนวนไม้ ซึ่งขายตามตลาดนัดและซื้อกลับไปกินที่บ้านได้
ชาบูกับจิ้มจุ่มต่างกันอย่างไร?
จิ้มจุ่มเป็นหม้อไฟสไตล์อีสานที่ลวกเนื้อ ผัก และวุ้นเส้นแบบเดียวกับชาบู แต่น้ำซุปใส่สมุนไพร เช่น ตะไคร้ ใบมะกรูด และผักชีฝรั่ง กินคู่กับน้ำจิ้มแจ่วรสเปรี้ยว เค็ม หวาน ใส่ข้าวคั่วและพริกป่น ต่อมาร้านชาบูในไทยก็นำน้ำจิ้มแจ่วมาเสิร์ฟคู่ชาบูด้วย เช่น Purefoods Isan-Style Jaew Dipping Sauce, 1000 g
ทำชาบูที่บ้าน ควรเลือกเนื้อส่วนไหน?
เนื้อสำหรับชาบูควรเป็นส่วนที่มีมันแทรกเล็กน้อยถึงปานกลาง และสไลด์บาง เพราะสุกเร็วและไม่แข็งเมื่อลวกไม่กี่วินาที
| เนื้อ | ส่วนที่ใช้บ่อย | ลักษณะเมื่อลวก |
|---|---|---|
| หมู | สันคอ | มันแทรกมาก เนื้อนุ่ม ไม่เหนียว |
| หมู | หมูสามชั้น | นุ่มและมัน ชั้นมันชัด |
| หมู | สันนอก | มันแทรกเล็กน้อย ถ้าลวกนานเนื้อจะแข็ง |
| วัว | สันนอกติดมัน | นุ่ม มีรสมันจากไขมัน |
| วัว | สันใน | นุ่ม ไขมันน้อย ราคาสูงกว่าส่วนอื่น |
อาหารทะเลให้เลือกที่เนื้อแน่น กดแล้วเด้งกลับ ไม่มีกลิ่นผิดปกติ ปลาควรตาใส เหงือกแดงสด กุ้งควรหัวติดกับลำตัวและเปลือกไม่ขุ่น ปลาหมึกควรเนื้อแน่นไม่เละ ถ้าใช้อาหารทะเลแช่แข็ง ให้เลือกบรรจุภัณฑ์ที่ไม่ฉีกขาดและดูวันหมดอายุบนฉลาก
ลูกค้ามักเข้าใจชาบูผิดเรื่องอะไรบ้าง?
- เข้าใจว่าชาบูกับสุกี้คืออย่างเดียวกัน: ในญี่ปุ่น ชาบูชาบูกับสุกี้ยากี้เป็นคนละเมนู ส่วนสุกี้แบบไทยที่จิ้มน้ำจิ้มสุกี้สีแดงก็เป็นอีกแบบหนึ่ง
- ลวกเนื้อนานเกินไป: เนื้อสไลด์บางใช้เวลาแกว่งในน้ำซุปเดือดไม่นาน เมื่อเปลี่ยนสีทั่วชิ้นก็ยกขึ้นได้ ถ้าแช่ทิ้งไว้เนื้อจะแข็ง ส่วนไก่ หมู และอาหารทะเลต้องสุกทั่วทั้งชิ้นก่อนกิน
- ใส่น้ำซุปเข้มตั้งแต่แรก: น้ำซุปจะงวดและเค็มขึ้นระหว่างมื้อ ควรเริ่มรสอ่อนกว่าที่ชอบเล็กน้อย แล้วเติมน้ำซุปหรือน้ำเปล่าระหว่างกิน
Frequently Asked Questions
ชาบูชาบูเป็นอาหารญี่ปุ่นหรืออาหารจีน?
ชาบูชาบูเป็นอาหารญี่ปุ่นที่เกิดขึ้นในโอซาก้า แต่ได้แนวคิดมาจากหม้อไฟลวกเนื้อแกะของจีน ญี่ปุ่นปรับมาใช้เนื้อวัวแล่บาง น้ำซุปคอมบุ และน้ำจิ้มงากับพอนสึ
ชาบูน้ำดำคือสุกี้ยากี้ใช่ไหม?
ไม่ทั้งหมด ชาบูน้ำดำในไทยใช้น้ำซุปสีเข้มที่ได้แนวรสจากน้ำปรุงสุกี้ยากี้ แต่กินแบบชาบู คือใช้น้ำซุปมากกว่าและลวกทีละชิ้น ถ้าอยากลองที่บ้าน ใช้Black Shabu Soup, Concentrated Shabu Soup, Traditional Recipe, 900 g ผสมน้ำตามฉลาก
ชาบูควรใส่อะไรลงหม้อก่อน?
ใส่ผักที่สุกช้าและเห็ดก่อน ตามด้วยเต้าหู้ แล้วจึงลวกเนื้อทีละชิ้นเมื่อน้ำเดือด ผักใบที่สุกเร็วใส่ทีหลังเพื่อไม่ให้เปื่อย
ชาบูกับสุกี้แบบไทยต่างกันอย่างไร?
สุกี้แบบไทยนิยมต้มวัตถุดิบรวมกันในน้ำซุปแล้วจิ้มน้ำจิ้มสุกี้รสเปรี้ยวเผ็ดหวาน ส่วนชาบูเน้นลวกทีละชิ้นแล้วจิ้มน้ำจิ้มงาหรือพอนสึ
Summary
ชาบูคือหม้อไฟญี่ปุ่นที่ลวกเนื้อบางในน้ำซุปคอมบุใสแล้วจิ้มน้ำจิ้มงาหรือพอนสึ เกิดที่โอซาก้าในศตวรรษที่ 20 และต่างจากสุกี้ยากี้ที่ใช้น้ำปรุงสีเข้มกับไข่ดิบ ถ้าต้องการน้ำซุปหรือน้ำจิ้มชาบูของเพียวฟู้ดส์ สอบถามสินค้าและราคาส่งได้ที่ LINE @purefoods
📞 Phone: 081-546-6606 (24Hrs)
LINE: Line : @purefoods
E-mail: Pure Foods
